
شورای عالی انقلاب فرهنگی و نقش بسیج دانشجویی در کنکور
نقش شورا در هماهنگی فعالیتهای دانشجویی
- شورای عالی انقلاب فرهنگی در نشست با مسئولان بسیج دانشجویی، فعالیتهای علمی، فرهنگی و اجتماعی را بررسی کرد.
- تأکید بر همکاری با بسیج اساتید، جامعه پزشکی و زنان و خانواده برای توسعه امکانات آموزشی و بهبود کیفیت کنکور.
ارتباط با بسیج اساتید
- سابقه همکاری نزدیک شورا با بسیج اساتید
- حضور اعضای بسیج اساتید در هیئتهای اندیشه ورز استانی و ستاد علم و فناوری
- نقش مشترک در توسعه سیاستهای آموزشی
همکاری با بسیج جامعه پزشکی
- ارتباط در حوزه سلامت و همکاری با ستاد سلامت
- بررسی نیازهای بیمارستانی و ظرفیتهای آموزشی پزشکی
- نظرسنجی مشترک درباره افزایش ظرفیت پزشکی
تعامل با بسیج زنان و خانواده
- همکاری در حوزه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
- مشارکت در مسائل محوری و توسعه برنامههای آموزشی
چشمانداز گسترش همکاری
- تلاش برای ایجاد ارتباط ساختاری مشابه با بسیج اساتید در سطح کشور
- جلوگیری از تمرکز فعالیتهای شورا صرفاً در تهران
- پیشبرد فعالیتهای شورا در سطح ملی برای ارتقای کیفیت کنکور و توسعه امکانات آموزشی
پیشنهاد تشکیل شبکه هزارنفره نخبگان بسیج دانشجویی
- تاکید بر وجود نخبگان دانشگاهی در استانهای مختلف کشور، از جمله سیستان و بلوچستان، ایلام، کرمانشاه و کردستان.
- ضرورت بهرهبرداری از توانمندیهای این نخبگان برای توسعه علمی و فرهنگی در سطح ملی.
ساختار پیشنهادی
- تشکیل هیئت اندیشهورز متشکل از هزار دانشجو در سراسر کشور.
- ایجاد شبکهای از این هیئتها به منظور برقراری ارتباط سیستمی با شورای اسلامی شدن دانشگاهها و ستاد تعلیم و تربیت.
- استفاده از این شبکه برای مشارکت در سیاستگذاریهای علمی و پژوهشی.
نقش دانشجویان نخبه در سیاستگذاری علمی
- تأکید بر اینکه دانشجویان حتی در مقطع کارشناسی میتوانند در تصمیمگیریهای علمی کشور تأثیرگذار باشند.
- مثال از فعالیت دانشجویی در حوزه فناوری کوانتوم در دانشگاه صنعتی شریف.
- اشاره به دانشجویانی که علاوه بر تحصیل، در پروژههای پیشرفته علمی فعالیت میکنند و میتوانند در آینده نقش مهمی ایفا کنند.
برش استانی نقشه فرهنگی
- اجرای برش استانی در همه استانها به منظور گسترش و تعمیق فرهنگ و دانش در سطح ملی.
نقش شوراهای فرهنگ عمومی در توسعهٔ فرهنگی استانها
- همه استانها نقشه فرهنگی برشاستانی را اجرا کردهاند و فعالیتهای شورای فرهنگ عمومی بر اساس این نقشه پیش میرود.
- پیش از دولت شهید رئیسی، تشکیل منظم شوراهای فرهنگ عمومی در برخی استانها رخ نمیداد؛ اکنون این شوراها با حضور امام جمعه و استاندار بهصورت منظم جلسات میگذارند.
- در شهرستانها، امام جمعه و فرماندار در ساختار شورا نقش دارند؛ ریاست شورا بر عهدهٔ امام جمعه و جانشینی آن بر عهدهٔ استاندار است.
- اگرچه بودجهٔ اختصاصی برای این شوراها محدود است، اما شورای فرهنگ عمومی بهعنوان مرکز راهبری برنامههای فرهنگی و اجتماعات مردمی در شهرها و شهرستانها عمل میکند.
افزایش سهم تولید داخلی اسبابسازی
- سندهای تخصصی
- علاوه بر نقشه مهندسی فرهنگی، اسناد تخصصی در حوزههای موسیقی، صنایع دستی و اسبابسازی تدوین شدهاند.
- وضعیت گذشته
- حدود سه سال و نیم پیش، سهم تولید داخلی اسبابسازی ۱۰٪ بود؛ ۷۰٪ بازار توسط کالای قاچاق و ۲۰٪ واردات رسمی تأمین میشد.
- تحولات اخیر
- سهم تولید داخلی اکنون بیش از ۴۰٪ رسیده و سهم قاچاق و واردات کاهش یافته است.
- اجرای کامل سند اسبابسازی میتواند تولیدات داخلی را بیشتر توسعه دهد.
- تمرکز فرهنگی
- در دانشگاهها رشتههای تخصصی مرتبط با اسبابسازی شکل گرفتهاند؛ طراحی و تولید بازیهای با مضمونهای فرهنگی و تاریخی کشور در جریان است.
- بازیهایی با موضوع جنگ رمضان و دفاع مقدس ۱۲ روزه، علاوه بر سرگرمی، دارای محتوای فکری و اندیشهای هستند.
صنایع دستی و اشتغال بانوان در خانه
- ایران دارای ۲۹۹ رشته صنایع دستی است که ظرفیت قابل توجهی برای اشتغال بانوان در خانه فراهم میکند.
- این حوزه با توجه به سند صنایع دستی، میتواند بهعنوان منبع درآمد پایدار برای زنان خانگی مطرح شود.
نقش زنان در صنایع دستی و اشتغال خانگی
- بخش قابل توجهی از فعالیتهای صنایع دستی در خانهها و بهویژه توسط بانوان انجام میشود.
- این فعالیتها میتواند زمینهای برای اشتغال و درآمدزایی زنان در کنار مسئولیتهای خانوادگی فراهم کند.
پیگیری اجرای سند صنایع دستی
- سند صنایع دستی در دوره دولت شهید رئیسی تدوین و در دولت چهاردهم ابلاغ شد.
- وزارت میراث فرهنگی مسئول پیگیری اجرای این سند است و در این حوزه گردش مالی و ظرفیت اقتصادی قابل توجهی شکل گرفته است.
مطالبهگری شورا درباره اجرای مصوبات حجاب
نقش شورا و وزارت کشور
- شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه حجاب برای دستگاههای مختلف مصوبات داشته است.
- راهبری موضوع حجاب به وزارت کشور واگذار شده و شورا در این زمینه نقش مطالبهگری و پیگیری دارد.
گزارشگیری از دستگاههای مسئول
- شورا از دستگاههای مسئول گزارش عملکرد خواسته است تا مشخص شود چه اقداماتی در این حوزه انجام شده است.
- بهدلیل پیچیدگی موضوع حجاب، صرفاً گزارش دستگاهها کافی نیست؛ نیاز به ارزیابی جامعتر وجود دارد.
تأثیر شرایط و فضای جنگ
- برخی اقدامات شورا و دستگاهها انعکاس رسانهای پیدا نکردهاند؛ بخشی از این موضوع به شرایط و اقتضائات کشور، به ویژه فضای جنگ، مربوط بوده است.
- مطالبهگری شورا در این زمینه ادامه دارد.
تدوین سند سلامت زنان و توسعه درمانهای نوین
سند سلامت زنان
- سند سلامت زنان به آسیبها و مسائل سلامت بانوان میپردازد و با هدف توجه بیشتر به این حوزه تدوین شد.
- هدف این سند کاهش آسیبها و ارتقای سطح سلامت بانوان است.
پیشرفت در درمانهای نوین
- سلول درمانی و ژن درمانی از حوزههای مهم پزشکی هستند که در گذشته هزینههای بالایی برای بیماران داشتند.
- اکنون فعالیتهای گستردهای برای توسعه این فناوریها در داخل کشور در حال انجام است.
دانشگاه فرهنگیان و سند تحول بنیادین
مشکلات گذشته
- دانشگاه فرهنگیان در سالهای گذشته با مشکلاتی در ساختار جذب اعضای هیئت علمی، آییننامه ارتقا و سازوکارهای مدیریتی مواجه بود.
- این مشکلات باعث عدم وجود مرکز جذب مستقل و آییننامه ارتقای متناسب با ساختار خود شد.
اقدامات اصلاحی
- در سالهای اخیر، سازوکارهای جذب مستقل و آییننامه ارتقا در دانشگاه فرهنگیان شکل گرفتهاند و بهصورت مستمر بهروزرسانی میشوند.
تأثیر سوابق تحصیلی در کنکور؛ از مصوبه مجلس تا ورود شورا
- دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اشاره کرد که ورود شورا به موضوع کنکور بر اساس دستور امام خمینی(ره) و با توجه به عدم اجرای مصوبات مجلس در سالهای گذشته صورت گرفته است.
- او افزود که این اقدام در راستای اصلاحات آموزشی و ارتقای کیفیت انتخاب دانشآموزان برای دانشگاهها و مدارس است.
- تأکید شد که سوابق تحصیلی بهعنوان یکی از عوامل کلیدی در فرآیند کنکور، باید بهصورت شفاف و منصفانه در نظر گرفته شود.
- شورای عالی انقلاب فرهنگی قصد دارد با تدوین دستورالعملهای جدید، شفافیت و عدالت در انتخاب دانشآموزان را تضمین کند.
- این اقدام در چارچوب برنامههای بلندمدت اصلاح نظام آموزشی و بهبود کیفیت آموزش در کشور قرار دارد.
بررسی مصوبات کنکور و نقش شورای عالی انقلاب فرهنگی
- مجلس طی حدود ۱۲ سال به موضوع کنکور ورود کرده و مصوباتی داشته، اما این مصوبات به مرحله اجرا نرسیده بود؛ به همین دلیل رسیدگی به این موضوع به شورای عالی انقلاب فرهنگی واگذار شد.
- خسروپناه با اشاره به بررسیهای کارشناسی شورا اظهار کرد: در دوره دولت شهید رئیسی، تأثیر قطعی سوابق تحصیلی پایههای یازدهم و دوازدهم اجرا شد، اما در دو سال اخیر تأثیر قطعی برای پایه دوازدهم و تأثیر مثبت برای پایه یازدهم در نظر گرفته شده است.
- وی با اشاره به اختلاف نظرها درباره این مصوبه گفت: این موضوع موافقان و مخالفان زیادی دارد و حتی برخی دانشآموزان نخبه و درسخوان معتقدند تأثیر پایه دهم نیز باید قطعی باشد، در حالی که دیدگاههای متفاوتی در این زمینه وجود دارد.
تشریح پنج ستاد تخصصی شورای عالی انقلاب فرهنگی
- خسروپناه در ادامه به ساختار فعالیت شورای عالی انقلاب فرهنگی اشاره کرد و گفت: این شورا پنج ستاد تخصصی دارد که هرکدام بخشی از مأموریتهای علمی، آموزشی، فرهنگی و اجتماعی کشور را دنبال میکنند.
- وی ستاد علم و فناوری را نخستین ستاد معرفی کرد و افزود: این ستاد علاوه بر حوزه علم و فناوری، موضوعات مرتبط با دانشگاهها را نیز دنبال میکند. در کنار آن، شورای اسلامی شدن دانشگاهها نیز فعالیت دارد که ریاست آن بر عهده وزیر علوم و جانشینی آن بر عهده مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههاست.
ستادهای اصلی شورای عالی انقلاب فرهنگی
- ستاد تعلیم و تربیت
مسئول پیگیری مسائل مرتبط با آموزش و پرورش و نظام تعلیم و تربیت است.
- ستاد فرهنگی و اجتماعی
به بررسی آسیبهای اجتماعی در سطح سیاستگذاری میپردازد و اجرای آن به وزارت کشور واگذار شده است.
- ستاد سلامت
موضوعات مرتبط با سلامت و اسناد تخصصی این حوزه را دنبال میکند.
- ستاد خانواده و زنان
برخلاف سایر ستادها، دارای رئیس مستقل است که با رأی اعضا انتخاب میشود و حکم رئیس جمهور را دریافت میکند. در حال حاضر، دکتر فرهمندپور مسئولیت این شورا را بر عهده دارد و نمایندگان دستگاههای مختلف در جلسات حضور دارند.
شوراهای وابسته و واگذاری مسئولیتها
- شورای هنر
- شورای فرهنگ عمومی
این شوراها در کنار ستادهای پنجگانه فعالیت میکنند و در تعیین مناسبتهای تقویمی و پیگیری برشهای استانی نقشه فرهنگی نقش دارند.
- شورای توسعه قرآنی
مسئولیت آن به سازمان تبلیغات اسلامی واگذار شده است.
- کمیته فرهنگ و تمدن ایران اسلامی
به مجموعه دانشگاهی مربوط سپرده شده است.
- هیئت کرسیهای نظریهپردازی
به فرهنگستان علوم واگذار شده است.
بودجه و ساختار مالی
بودجهای که مجلس برای شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب میکند، به طور کامل در اختیار شورا قرار نمیگیرد. بخشی از آن به مجموعههای زیرمجموعه تعلق دارد. بودجه فرهنگستانهای علوم، علوم پزشکی، هنر و زبان و ادب فارسی در مجموع به عنوان بودجه شورا شناخته میشود، اما به حساب و فعالیت مستقیم دبیرخانه شورا اختصاص ندارد.
تشویق به مشارکت مردمی
تشکیل هیئتهای اندیشهورز و افزایش مشارکت مجموعههای مردمی در فعالیتهای شورا، به منظور گسترش تأثیرگذاری و تعامل با جامعه، در دستور کار قرار دارد.
نقش تشکلهای مردمی در فعالیتهای شورا
- دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد که در این دوره از ظرفیتهای استادان، نخبگان، شرکتهای دانشبنیان، دانشگاهها، پژوهشگاهها، جهاد دانشگاهی و فعالان مردمی در استانها بهرهبرداری میشود.
- در هر استان هیئتهای اندیشهورز علم و فناوری با حضور استادان و نخبگان شکل گرفتهاند تا در تصمیمگیری، ارائه پیشنهاد، پشتیبانی از مصوبات و اجرای برنامهها مشارکت نمایند.
- مجموعههای مردمی فعال در حوزه فرهنگ و تعلیم و تربیت در استانها و شهرهای مختلف به شورا کمک میکنند و در اجرای مصوبات و برنامهها نقش دارند.
ارزیابی اجرای سند دانشگاه اسلامی
- دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی بیان کرد که اگرچه سند دانشگاه اسلامی از نظر محتوایی ارزشمند است، اما عملکرد مجریان آن بهطور کلی مثبت نیست.
- در سفر به دانشگاههای مختلف کشور، مشاهده شد که در برخی دانشگاهها سند بهعنوان مبنای برنامهریزی برای خوابگاهها، فعالیتهای فرهنگی، برنامههای معرفتی و کرسیهای آزاداندیشی مورد استفاده قرار میگیرد، در حالی که در برخی دیگر توجه کافی به آن نمیشود.
- عوامل موفقیت در اجرای سند عبارتند از انسجام میان هیئت رئیسه دانشگاه، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری، تشکلهای بسیج و سایر تشکلهای دانشجویی.
- در دانشگاههایی که این هماهنگی وجود دارد، بسیج اساتید در برگزاری کرسیهای نظریهپردازی و بسیج دانشجویان در برگزاری کرسیهای آزاداندیشی نقشآفرینی میکند.
- اجرای سند دانشگاه اسلامی مسئولیت مشترک بخشهای مختلف دانشگاه است؛ رئیس دانشگاه، مسئول نهاد، استادان و تشکلهای دانشجویی هر کدام سهمی در این زمینه دارند.
فعالیتهای فرهنگی و دینی در دانشگاهها
- برگزاری مراسم اعتکاف، شبهای قدر و جشنواره قرآن و عترت از جلوههای فعالیت فرهنگی و دینی در محیط دانشگاه محسوب میشود.
- جشنواره قرآن و عترت دانشگاههای کشور در سال جاری با شکوه بیشتری نسبت به سالهای گذشته برگزار شد.
انتخاب رؤسای دانشگاهها
- تأیید و انتخاب رؤسای دانشگاهها در چارچوب سازوکار مشخصی انجام میشود و این موضوع صرفاً به تصمیم یک فرد یا یک مجموعه محدود نیست.
بررسی صلاحیت رؤسای دانشگاهها
- کمیتهای پنجنفره برای ارزیابی صلاحیت رؤسای دانشگاهها تشکیل شده است؛ اعضای آن شامل رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری، وزیر علوم، وزیر بهداشت، نمایندهای از اعضای حقیقی شورا و دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی میباشند.
- تصمیمگیری در این کمیته بر پایهٔ نظر جمعی صورت میگیرد و تأیید مراجع نظارتی را در بر میگیرد.
- در ارزیابی صلاحیت، علاوه بر تأیید نظارت، باور و دیدگاه فرد نسبت به دانشگاه اسلامی، نقش جامعه علمی و برنامهٔ او برای اجرای اسناد مرتبط نیز مورد بررسی قرار میگیرد.
- اگر سرپرستی یک دانشگاه بیش از یک سال ادامه یابد، علت آن باید توسط دستگاههای مسئول و نظارتی مورد بررسی قرار گیرد.
نقش بسیج دانشجویی در شرایط جنگ و ضرورت حفظ انسجام اجتماعی
- در دوران جنگ، فعالیتهای بسیج دانشجویی بارها در اجتماعات حضور داشته و نقش مهمی در حفظ انسجام اجتماعی ایفا کرده است.
- هنرمندان و ورزشکاران نیز در فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی کشور نقش دارند؛ لذا نباید بر اساس یک اظهارنظر یا رفتار نادرست یک هنرمند، کل جامعه هنری را زیر سؤال برد.
- در زمان جنگ، عکاسان زیادی در میدان حضور داشتند تا تصاویر موشکباران را ثبت کنند؛ این فعالیتها بخشی از فعالیتهای هنری مرتبط با جنگ و شهدای میناب بوده است.
- فعالیتهای هنری و نمایشی در کشور به موضوعات ارزشی و مرتبط با جنگ اختصاص داشته و بخش قابل توجهی از آنها به این حوزه متمرکز بوده است.
- کشور ۵۴ فدراسیون ورزشی دارد؛ به جز یک فدراسیون، با سایر مجموعهها ارتباط برقرار شده و شورا در حمایت از حضور فوتبالیستهای ایرانی در مسابقات جام جهانی و فعالیتهای اجتماعی و موکبها نقش داشته است.
- برای جلوگیری از ایجاد تقابل میان تشکلهای بسیج، هنرمندان، ورزشکاران و سایر گروههای اجتماعی، لازم است محتواهای منتشرشده در فضای مجازی را با دقت بررسی کرده و از انتشار اطلاعات نادرست جلوگیری شود.
- در پایان، مسئولان بسیج دانشجویی باید در صورت وجود اشکال در سخن یا رفتار افراد، با حکمت، گفتوگو و روش صحیح اقدام به اصلاح آن کنند و از جدال و تقابل غیرسازنده پرهیز نمایند.



