قبلی

آموزش معلمان برای تدریس به دانش‌آموزان؛ دوره کاربردی روش‌های تدریس

جلسه آموزش و توانمندسازی معلمان؛ مدرس در حال ارائه موضوع و شرکت‌کنندگان در حال گوش دادن

آموزشیار اول | دوره توانمندسازی حرفه‌ای معلمان و مربیان

از کلاس شلوغ تا کلاس یادگیرنده

بیشتر معلمان با مشکل کمبود دانش روبه‌رو نیستند؛ مشکل اصلی این است که دانش تدریس، تمرین‌نشده می‌ماند. می‌دانیم یادگیری فعال بهتر است، می‌دانیم بازخورد مشخص اثر دارد، اما در یک کلاس پرجمعیت و ۴۵ دقیقه محدود، اجرای همان اصول کار سختی است. این دوره برای همین فاصله طراحی شده است.

دوره آموزش معلمان برای تدریس به دانش‌آموزان، یک مسیر کارگاهی است: در هر جلسه یک چالش واقعی از کلاس مطرح می‌شود، یک راهکار قابل اجرا آموزش داده می‌شود و سپس با یک تمرین کوتاه، همان راهکار روی موقعیت کلاس خود شما بازنویسی می‌شود. تمرکز دوره بر کارهای کوچک و تکرارشدنی است، نه شعارهای کلی.

👩‍🏫 مخاطب: معلمان و مربیان🧩 سبک: کارگاهی و کاربردی💻 برگزاری: آنلاین

این دوره برای چه معلمانی مناسب است؟

اگر در کلاس با یکی از این موقعیت‌ها روبه‌رو هستید، تمرین‌های دوره به کارتان می‌آید: دانش‌آموزانی که در بحث شرکت نمی‌کنند، کلاس‌هایی که با یک فعالیت کوچک از کنترل خارج می‌شوند، تکالیفی که بازخورد شما را نمی‌خوانند، یا جلسه‌هایی که با وجود تلاش زیاد، سطح یادگیری پایین می‌ماند.

  • معلمان ابتدایی و متوسطه که می‌خواهند روش‌های فعال‌تر و منظم‌تری در کلاس اجرا کنند.
  • معلمان تازه‌کار و دانشجویان تربیت معلم که به جای آزمون‌و‌خطا به چارچوب عملی نیاز دارند.
  • دبیران تخصصی که می‌خواهند پرسش‌گری، کار گروهی و ارزشیابی تکوینی را در درس خود بگنجانند.
  • سرگروه‌های آموزشی و مدیران مدارس که به دنبال یک زبان مشترک برای بهبود تدریس تیم خود هستند.
  • معلمانی که کلاس آنلاین یا ترکیبی دارند و به روش‌های مشارکت‌گیری در فضای مجازی نیاز دارند.

در پایان دوره چه چیزی به دست می‌آورید؟

  • توانایی نوشتن یک طرح درس ۴۵ دقیقه‌ای با هدف قابل اندازه‌گیری و ارزیابی هم‌راستا با آن.
  • مهارت پرسش‌گری مؤثر: طراحی سؤال، مکث و انتظار پاسخ، و تبدیل پاسخ نادرست به فرصت یادگیری.
  • روش چیدن فعالیت گروهی با نقش‌های روشن و ارزشیابی فردی در دل کار گروهی.
  • مجموعه‌ای از راهکارهای پیشگیرانه مدیریت کلاس برای لحظه‌های پرانرژی و حواس‌پرت‌کن.
  • توانایی دادن بازخورد کوتاه، مشخص و قابل اجرا و استفاده از سنجش سریع پایان جلسه.

سه ستون تدریس مؤثر

معلم در حال توضیح درس برای دانش‌آموزان نشسته در کلاس
توضیح درس و پرسش از دانش‌آموزان؛ بخشی از تمرین‌های دوره روی همین لحظه‌های کلاس تمرکز دارد.

تدریس خوب نتیجه یک تصمیم بزرگ نیست؛ نتیجه هم‌راستایی سه تصمیم کوچک است: چگونه یادگیری را طراحی می‌کنم، چگونه آن را در کلاس اجرا می‌کنم و چگونه می‌فهمم یادگیری رخ داده است یا نه. اگر این سه بخش با هم هماهنگ نباشند، تلاش معلم بیشتر و نتیجه کمتر می‌شود.

جدول زیر همین سه ستون را با چالش‌های رایج کلاس و تمرین‌های دوره نشان می‌دهد.

ستون تدریس چالش رایج در کلاس تمرین دوره
طراحی یادگیری هدف درس مبهم است و معلوم نیست دانش‌آموز باید چه کاری انجام دهد نوشتن هدف قابل اندازه‌گیری و طراحی ارزیابی پیش از فعالیت
اجرای کلاس بحث یک‌طرفه است و فقط چند دانش‌آموز پاسخ می‌دهند پرسش‌گری با انتظار پاسخ و کار گروهی با نقش‌های مشخص
ارزشیابی و بازخورد بازخورد کلی داده می‌شود و نمره جای یادگیری را می‌گیرد بازخورد سه‌خطی مشخص و سنجش سریع پایان جلسه

پنج مهارتی که در دوره تمرین می‌کنیم

۱) طراحی طرح درس از سمت ارزشیابی

پیش از نوشتن فعالیت‌ها، مشخص کنید دانش‌آموز در پایان جلسه چه کاری را باید بتواند انجام دهد. بعد از آن، ارزیابی همان هدف را طراحی کنید و در پایان فعالیت‌ها را بچینید. این ترتیب ساده باعث می‌شود جلسه از شلوغی و پراکندگی نجات پیدا کند.

۲) پرسش‌گری مؤثر در کلاس پرجمعیت

پرسش خوب، پرسش قابل پاسخ‌دادن است. سه کار کوچک اثر زیادی دارد: سؤال را پیش از نام‌بردن از یک دانش‌آموز بپرسید، بعد از سؤال دست‌کم سه ثانیه مکث کنید و پاسخ نادرست را با «کجای این پاسخ درست است؟» ادامه دهید.

۳) کار گروهی با نقش‌های روشن

کار گروهی وقتی جواب می‌دهد که هر عضو نقش داشته باشد: مسئول هماهنگی، مسئول یادداشت، مسئول ارائه و ناظر زمان. محصول مشترک را تعریف کنید و برای هر نفر ارزیابی فردی داشته باشید تا کار به دوش یک نفر نیفتد.

۴) مدیریت کلاس بدون تنش

مدیریت کلاس بیشتر پیشگیری است تا واکنش. روتین ثابت برای شروع و پایان جلسه، قواعد مشترکی که خود دانش‌آموزان در نوشتن آن نقش دارند، و تغییر دادن فعالیت پیش از آنکه انرژی کلاس بالا برود، سه ابزار اصلی هستند.

۵) ارزشیابی تکوینی و بازخورد مشخص

معلم در حال راهنمایی دانش‌آموزان و اشاره به تکلیف آن‌ها روی میز
بازخورد تک‌به‌تک روی کار دانش‌آموز؛ کوتاه، مشخص و قابل اجرا.

پایان هر جلسه یک سنجش سه‌سؤالی کوتاه اجرا کنید تا بدانید یادگیری تا کجا پیش رفته است. بازخورد را در سه خط بنویسید: چه چیزی درست بود، کدام بخش نیاز به اصلاح دارد و گام بعدی چه کاری است.

بازخورد مشخص این مزیت را دارد که دانش‌آموز بداند فردا چه کاری انجام دهد؛ همین ویژگی باعث می‌شود تکالیف بعدی جدی‌تر خوانده شوند.

کارگاه‌های عملی دوره

هر کارگاه یک خروجی مشخص دارد که همان هفته در کلاس شما قابل استفاده است. تمرین‌ها را روی محتوای درس خودتان انجام می‌دهید، نه روی یک نمونه فرضی.

کارگاه ۱: طرح درس ۴۵ دقیقه‌ای با هدف قابل اندازه‌گیری

یک هدف رفتاری بنویسید، ارزیابی همان هدف را طراحی کنید و سپس فعالیت‌ها را در چهار مرحله (شروع، آموزش کوتاه، تمرین هدایت‌شده، جمع‌بندی) بچینید. خروجی: یک طرح درس آماده اجرا برای یکی از کلاس‌های خودتان.

کارگاه ۲: طراحی سه سؤال سنجش سریع

برای هر جلسه سه سؤال بنویسید که در کمتر از پنج دقیقه به شما بگوید کدام بخش درس را باید دوباره توضیح دهید. خروجی: بانک سؤال کوتاه برای یک فصل کامل.

کارگاه ۳: سناریوی کلاس پرانرژی و حواس‌پرت‌کن

یک موقعیت واقعی را توصیف کنید، نشانه‌های پیش از بالا رفتن انرژی را فهرست کنید و دو راهکار پیشگیرانه بنویسید. خروجی: چک‌لیست شخصی مدیریت کلاس.

کارگاه ۴: فعالیت گروهی با نقش‌های روشن

یک فعالیت گروهی طراحی کنید، نقش‌ها را توزیع کنید و برای هر نقش یک معیار ارزیابی بنویسید. خروجی: فعالیت گروهی قابل اجرا با ارزیابی فردی.

کارگاه ۵: بازخورد سه‌خطی روی کار دانش‌آموز

روی یک نمونه‌کار بازخورد بنویسید: یک نکته قوت مشخص، یک نکته اصلاحی و یک گام بعدی. خروجی: الگوی بازخورد شما برای همه تکالیف.

کارگاه ۶: بازطراحی یک جلسه ضعیف

جلسه‌ای را انتخاب کنید که نتیجه مطلوب را نگرفت، دلیل آن را در سه ستون تدریس جست‌وجو کنید و نسخه اصلاح‌شده جلسه را بنویسید. خروجی: نسخه دوم جلسه و فهرست تغییرات.

نمونه طرح درس ۴۵ دقیقه‌ای (الگو قابل تنظیم)

برای اینکه بدانید ساختار کارگاه‌ها در عمل چه شکلی است، یک الگوی ساده طرح درس را ببینید. زمان‌ها را می‌توانید با ساختار کلاس خود تطبیق دهید؛ برای کلاس‌های ۸۰ دقیقه‌ای، بخش تمرین هدایت‌شده طولانی‌تر می‌شود.

زمان مرحله کار معلم کار دانش‌آموز
۰ تا ۵ دقیقه شروع با چالش سؤال کوتاه مربوط به تجربه روزمره می‌پرسد پیش‌بینی می‌کند و پاسخ کوتاه می‌دهد
۵ تا ۱۵ دقیقه آموزش کوتاه مفهوم اصلی را با یک مثال روشن توضیح می‌دهد یادداشت‌برداری و پرسیدن سؤال
۱۵ تا ۳۰ دقیقه تمرین هدایت‌شده گروه‌ها را راهنمایی و بازخورد کوتاه می‌دهد کار کردن روی تمرین در گروه‌های کوچک
۳۰ تا ۴۰ دقیقه ارائه و بازخورد دو گروه را انتخاب و جمع‌بندی می‌کند ارائه کار و بازخورد به گروه دیگر
۴۰ تا ۴۵ دقیقه سنجش سریع سه سؤال کوتاه می‌پرسد پاسخ می‌دهد و نکته مبهم را علامت می‌زند

یادگیری فعال؛ چگونه بدون هرج‌ومرج اجرا کنیم

معلم ایستاده در کلاس و دانش‌آموزان در حال انجام کار عملی روی میز
کار عملی دانش‌آموزان و نظارت معلم؛ یادگیری فعال جای سخنرانی یک‌طرفه را می‌گیرد.

یادگیری فعال به معنای پرهیاهو بودن کلاس نیست؛ به معنای این است که دانش‌آموز روی محتوا کار کند. سه شرط دارد: فعالیت هدف داشته باشد، زمان‌بندی روشن باشد و بازخوردی به دانش‌آموز برگردد.

  • فعالیت را کوتاه و هدفمند نگه دارید؛ پنج تا ده دقیقه برای شروع کافی است.
  • کار دانش‌آموزان را حین فعالیت ببینید و بازخورد بدهید؛ ارزشیابی فقط در پایان ترم نیست.
  • از کارهای ساده‌ای مانند مرتب‌کردن، مقایسه کردن، طرح پرسش و توضیح برای هم‌گروهی استفاده کنید.
  • حاصل فعالیت را جمع‌بندی کنید تا کلاس از فعالیت به نتیجه برسد.

پس از دوره؛ چرخه بهبود تدریس

تدریس حرفه‌ای با یک دوره تمام نمی‌شود. پیشنهاد می‌کنیم بعد از پایان جلسه‌ها، یک چرخه چهارمرحله‌ای کوتاه را در طول ترم ادامه دهید و در گفت‌وگو با همکاران به کار بگیرید.

  • تمرین کنید: یک تغییر کوچک را در یک کلاس هفته آینده اجرا کنید.
  • ثبت کنید: در چند خط بنویسید چه اتفاقی افتاد و دانش‌آموزان چه واکنشی نشان دادند.
  • بازخورد بگیرید: تجربه خود را با یک همکار یا سرگروه آموزشی مرور کنید.
  • اصلاح کنید: نسخه دوم روش را برای جلسه بعد بنویسید.

همین چرخه، اگر هر دو هفته یک بار تکرار شود، در پایان یک ترم مجموعه‌ای از روش‌های آزموده‌شده در کلاس خودتان به دست می‌آید؛ مهارتی که هیچ دوره‌ای به‌تنهایی جای آن را نمی‌گیرد.

پرسش‌های متداول معلمان

این دوره برای کدام مقطع مناسب است؟

تمرین‌ها بر اصولی تمرکز دارند که در ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم قابل اجرا هستند؛ فقط نمونه‌های کلاسی و شکل تمرین‌ها با مقطع شما تطبیق داده می‌شود.

چقدر زمان لازم است؟

هر کارگاه یک خروجی کوچک دارد و می‌توانید آن را در فاصله بین دو جلسه آماده کنید؛ نیازی به صرف ساعت‌های طولانی نیست، اما تمرین در کلاس واقعی بخش اصلی یادگیری است.

آیا برای شرکت باید تجربه زیادی داشته باشم؟

خیر. دوره برای معلمان تازه‌کار نیز مناسب است؛ چارچوب سه‌ستونی و الگوی طرح درس کمک می‌کند از ابتدا منظم کار کنید.

ابزار یا نرم‌افزار خاصی لازم است؟

برای تمرین‌ها یک متن‌ویرایشگر ساده کافی است. اگر کلاس آنلاین دارید، همان ابزار آموزشی که مدرسه استفاده می‌کند کافی خواهد بود.

برای کلاس‌های پرجمعیت هم کاربرد دارد؟

بله. تمرین‌های دوره بر همین شرایط تمرکز دارند: سنجش سریع، کار گروهی با نقش‌های مشخص و بازخورد کوتاه که در کلاس‌های پرجمعیت قابل اجرا باشند.

شرایط ثبت‌نام و زمان برگزاری چگونه است؟

برای اطلاع از زمان‌بندی و شرایط جاری شرکت در دوره، اطلاعات به‌روز را در آموزشیار اول بررسی کنید.

جمع‌بندی؛ تغییری کوچک، نتیجه‌ای ماندگار

تدریس به دانش‌آموزان مهارتی است که با تمرین ساخته می‌شود، نه با حفظ کردن نظریه‌ها. اگر از این دوره فقط یک چیز انتخاب کنید، بهتر است انتخاب‌تان این باشد: هر جلسه یک تغییر کوچک را امتحان کنید، نتیجه را در چند خط ثبت کنید و هفته بعد نسخه دقیق‌تر آن را اجرا کنید.

معلمی که این چرخه را ادامه می‌دهد، پس از یک ترم مجموعه‌ای از روش‌های آزموده‌شده در اختیار دارد که مخصوص کلاس خودش ساخته شده‌اند. همین مجموعه، تفاوت میان کلاس شلوغ و کلاس یادگیرنده است.

گام بعدی را با یک تمرین عملی شروع کنید

برای بررسی برنامه‌های ویژه معلمان و مربیان و دریافت اطلاعات به‌روز برگزاری، به وب‌سایت آموزشیار اول مراجعه کنید.

مشاهده برنامه‌های آموزشیار اول

تصاویر، عکس‌های آرشیوی مرتبط با آموزش و کلاس از Pexels هستند و مدرسان یا شرکت‌کنندگان این دوره را نشان نمی‌دهند.

به این مطلب امتیاز دهید
اولین نفری باشید که امتیاز می‌دهد

شروع

7:00 ق.ظ

بهمن 29, 1400

پایان

6:00 ق.ظ

مرداد 24, 1409

آدرس

آنلاین — آموزشیار اول

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *