
تغییرات در ساختار هیئت های اندیشه ورز وزارت آموزش و پرورش
هدف نشست شورای سیاستگذاری پژوهش و تحقیقات
- بررسی گزارش رئیس پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش
- تأکید بر ضرورت تحول در ساختار و شیوه فعالیتهای پژوهشی
- تقویت هیئتهای اندیشهورز و گسترش شبکههای علمی در مدارس
دیدگاه وزیر آموزش و پرورش
- نقد و بررسی
وزیر بر این نکته تأکید کرد که در حال حاضر، هیئتهای اندیشهورز بهصورت پراکنده فعالیت میکنند و نیاز به همگرایی دارند.
- فلسفه تشکیل هیئت
هوشمندی مدیر، در کنار تیمی از افراد هوشمند و صاحب نظر، میتواند به تصمیمگیریهای بهتر منجر شود.
- استفاده از دیدگاههای متفاوت
برای جلوگیری از محدودیتهای دیداری در ساختارهای مدیریتی، نیاز به افراد با نگاههای گوناگون وجود دارد.
- ارتقاء کیفیت سیاستگذاری
هیئتهای اندیشهورز، با نقد و بررسی ایدهها، خطاهای تصمیمگیری را کاهش میدهند و کیفیت برنامهریزی را بالا میبرند.
نیاز به چارچوب و دستورالعمل
- ایجاد دستورالعملی برای فعالیت هیئتها که فراتر از محدودیتهای بخشنامه باشد
- بازنگری آییننامههای موجود در صورت لزوم
- تشویق به گفتمان فراگیر در حوزه آموزش و پرورش
درخواست برای ارزیابی دقیق
- شناسایی و ارزیابی شبکه هیئتهای اندیشهورز و دبیران آنها در استانها
- تهیه گزارش تحلیلی شامل ترکیب اعضا، جایگاه دبیران و میزان فعالیت
- ارائه این گزارش در نشست شورای معاونان و نشست مدیران کل استانها برای تصمیمگیریهای بعدی
اهمیت انتخاب دبیرخانهدار مناسب
دبیر هیئت اندیشه ورز باید دارای جایگاه علمی، تخصصی و مدیریتی کافی باشد تا بتواند مرجعیت لازم را برای هدایت فعالیتهای تخصصی فراهم کند.
- پیشنهاد میشود مسئولیت دبیرخانهداری به یکی از معاونان یا مشاوران دارای صلاحیت واگذار شود.
- دبیرخانه در مجموعه کارگروه تحقیق و پژوهش مستقر گردد.
دوباره تأکید شد که پس از تعیین دبیران، دورههای توجیهی و آموزشی به صورت وبیناری برای آنها برگزار شود تا درک مشترک از مأموریتها ایجاد گردد و فعالیتهای هیئتهای اندیشه ورز منسجمتر گردد.
تشکیل شش قطب پژوهشی با دبیرخانههای تخصصی
- برای هر یک از شش قطب پژوهشی، دبیرخانه موضوعی تخصصی تشکیل میشود.
- هر قطب علاوه بر هماهنگی فعالیتهای منطقهای، مسئولیت راهبری یک محور پژوهشی در سطح کشور را بر عهده دارد.
- مثال: یکی از قطبها میتواند مسئول راهبری تخصصی برنامه معلم پژوهنده باشد تا تمام فعالیتهای مرتبط در سطح کشور با تمرکز و هماهنگی بیشتری دنبال شود.
دبیرخانههای تخصصی میتوانند به صورت چرخشی و سالانه در استانهای مختلف مستقر شوند. این جابهجایی موجب افزایش مشارکت استانها، انتقال تجربه، یادگیری متقابل و تقویت ظرفیتهای علمی و اجرایی مناطق خواهد شد.
برنامه تربیت پژوهشگر: عملیاتی و مدرسهمحور
- نیاز به بازنگری در برنامه تربیت پژوهشگر تأکید شد.
- طرح باید شامل یک برنامه عملیاتی منسجم، روشن و قابل ارزیابی باشد که به صورت مدرسهمحور اجرا شود.
- هدف از این برنامه، ایجاد مسیرهای واضح برای پژوهشگران در محیطهای آموزشی و تضمین دسترسی به منابع و حمایتهای لازم است.
نقش کلیدی مدارس و مناطق در تربیت پژوهشگر
- مسئولیت تربیت پژوهشگر در دست افرادی است که بهصورت مستقیم با مدیران مدارس و معلمان در ارتباط هستند.
- برگزاری دورههای آموزشی در سطح ملی اثر واقعیتری دارد زمانی که در نهایت در مدارس بهصورت ملموس اجرا شود.
- برای این منظور باید برنامه عملیاتی منسجم طراحی شود تا تربیت پژوهشگر فراتر از آموزشهای نظری و تخصصی برود و به تغییر رفتار، ارتقای مهارت و تقویت فعالیتهای پژوهشی در مدارس منجر گردد.
تأثیر تغییر ساختار وزارت آموزش و پرورش
- پس از تعیین ساختار جدید وزارت، برنامه تربیت پژوهشگر باید با رویکردی قویتر، جامعتر و متناسب با شرایط جدید طراحی و پیگیری شود.
- انتظار میرود اصلاح ساختار و تقویت جایگاه پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش هرچه سریعتر به نتیجه برسد.
کاهش فاصله عملکرد پژوهشی استانها
- هدف وزارت آموزش و پرورش کاهش فاصله عملکرد پژوهشی استانها با میانگین فعالیتهای پژوهشی است.
- نقش مدیران کل و رؤسای گروههای پژوهشی استانها در این امر بسیار مهم است؛ اگر رئیس گروه پژوهشی فعال و پیگیر باشد، میتواند توجه و حمایت مدیرکل را جلب کند.
- برنامهریزی جدی استانها برای اجرای فعالیتهای پژوهشی و تجلیل از پژوهشگران ضروری است.
- گزارش عملکرد استانها باید با دقت بررسی شود تا زمینهسازی برای کاهش فاصله میان استانها در شاخصهای پژوهشی فراهم گردد.
پژوهش باید به مسائل واقعی آموزش و پرورش پاسخ دهد
- یکی از انتظارات مهم وزارت از حوزههای ستادی، مناطق و استانها ارائه طرحهای پژوهشی فوری و بنیادی برای حل مسائل واقعی نظام تعلیم و تربیت است.
- پژوهش نباید صرفاً به تولید گزارش محدود بماند؛ بلکه باید در حل مسائل و اصلاح برنامههای اجرایی نقش مستقیم داشته باشد.
- پژوهشگران باید علاوه بر بررسی امکان اجرای طرحهای جدید، اثربخشی برنامههای فعلی مدارس را نیز ارزیابی کنند.
- موضوعاتی چون «هر دانشآموز یک مهارت»، «حامی» در دوره ابتدایی، برنامههای عملیاتی حوزههای مختلف آموزشی، هنرستانهای جوار صنعت و بهروزرسانی برنامههای درسی رشتههای فنی و حرفهای در دستور کار پژوهشگاه و کمیتههای پژوهشی قرار گیرد.
- برای هر یک از این برنامهها، قابلیت تحقق علمی و اجرایی، موانع احتمالی و میزان اثربخشی عملی باید مشخص شود.
تقویت پیوند میان پژوهش، سیاستگذاری و اجرا
- پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، مسئولان پژوهشی استانها و اعضای شورای سیاستگذاری و هماهنگی پژوهش و تحقیقات بر ضرورت تقویت پیوند میان پژوهش، سیاستگذاری و اجرا تأکید میکنند.
- نتایج مطالعات علمی باید بهصورت مستقیم در تصمیمگیریها و بهبود کیفیت فعالیتهای آموزشی و تربیتی مدارس مورد استفاده قرار گیرد.



